Wat is dementie precies?

Question-MarkHoe belangrijk is het eigenlijk dat zorgprofessionals de goede, bruikbare omschrijving kennen van neurocognitieve stoornissen in het algemeen en van dementie in het bijzonder? Bij elke lezing* die ik geef waarbij verpleegkundigen in de zaal zitten begin ik met de vraag “wat is dementie?” Ik krijg dan steevast twee verschillende soorten reacties. We ‘weten het wel maar hoe leg je dat zo snel even uit‘ of verschillende verpleegkundigen geven zeer verschillende ‘definities’. En ik heb nog niet meegemaakt dat een professional in de zorg voor mensen met dementie met een bruikbare, kloppende omschrijving kwam. Daarvoor hoeven de verpleegkundigen zich niet eens al te veel te schamen want dezelfde vraag aan huisartsen gesteld levert dezelfde reacties op. 

Wie kijkt naar wat grote belangenorganisaties voor antwoord geven op de vraag wat dementie is wordt in het algemeen ook niet echt wijzer. AlzheimerNederlandAlzheimer Nederland gaf ruim een jaar geleden nog het antwoord “Dementie is een hersenaandoening die iemand langzaam maar zeker volledig afhankelijk maakt van de zorg van anderen.” maar heeft dat (gelukkig) op mijn verzoek aangepast en op de website van Alzheimer Nederland staat nu “Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen (een syndroom), waarbij de verwerking van informatie in de hersenen is verstoord.“. Hersenstichting-logo-2016Niet fout, maar ook niet een kloppende definitie en ook niet bruikbaar in de zorg. De Hersenstichting houdt het op “Dementie is de verzamelnaam voor stoornissen waarbij de hogere verstandelijke vermogens achteruit gaan.” en ook daar wordt niemand echt wijzer van. Plus dat ik veel vrienden en kennissen heb wiens hogere verstandelijke vermogens volgens mij inmiddels ook wat achteruit aan het gaan zijn zonder dat ze daarmee dementie hebben zoals de Hersenstichting hier lijkt te suggereren.

Als je met mensen omgaat die de ernstige neurocognitieve stoornis hebben die wij dementie noemen is het natuurlijk belangrijk dat we weten wat dementie dan wel precies is. Alleen dan kunnen we immers voorkomen dat we denken dat iemand dementie heeft terwijl dat helemaal niet zo is. Nog dagelijks wordt dementie ook door professionals verward met delirium, depressie, MCI (mild cognitive impairment) en zelfs met ouderwordennormaal ouder worden. En alleen als we weten wat dementie is kunnen we goed omgaan met de beperkingen waar mensen met dementie tegenaan lopen, en hen daar ook echt mee helpen en onze zorg voor mensen met dementie optimaal aan laten sluiten op wat mensen met dementie werkelijk beleven. Dus hier voor iedereen geef ik hieronder graag de simpele en begrijpelijke klinische omschrijving van dementie. Basiskennis voor een goede omgang met, en goede zorg voor, mensen met dementie.

Voordat er zelfs maar sprake sprake kan zijn van dementie moet voldaan worden aan alle drie criteria. Niet één, niet twee maar drie! Alledrie! Dementie is:

  1. een blijvende afname in het geheugen PLUS
  2. een storing in ten minste één andere cognitieve functie zoals
    1. afasie (taal begrijpen en gebruiken)
    2. apraxie (motorieke uitvoering zoals bijvoorbeeld veters strikken)
    3. agnosie (herkennen van objecten)
    4. uitvoerend (synthese zoals plannen, organiseren, volgorde aanbrengen, abstract denken) PLUS
  3. het geheel van 1. + 2. in een mate die het dagelijkse leven (functioneren) beïnvloedt.

watisdementie

N.B. Deze omschrijving is niet bedoeld om daarmee een diagnose te stellen! Het is uitsluitend bedoeld om te beschrijven wat dementie betekent wanneer een daartoe bevoegde professional de officiële diagnose juist gesteld heeft.

* Mijn lezingen en presentaties: Wakker Brein™, en Dementiewijs™ voor Stichting Dementiewijs en De Wondere Wereld van Dementie™ voor Anneke van der Plaats.

 

 

Dit bericht is geplaatst in Dementie, Zorg. Bookmark de permalink.

Een reactie op Wat is dementie precies?

  1. Corrine Meeuwis schreef:

    Wilt u in uw stukje (geeft overigens een goed beeld weer van wat dementie is!) het woord feters veranderen in veters! Als lerares stoort me dat enorm in een officieel stuk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *