Veel voorkomend dementiegedrag

Tijdens mijn presentaties en workshops over dementie preventie vraag ik op een bepaald moment aan de mensen of ze in hun eigen hoofd antwoord willen geven op de vraag ‘wat is dementie?’ en dan geef ik ze de garantie dat er op dat moment heel veel verschillende antwoorden gegeven worden in al die verschillende hoofden. We gebruiken het woord dementie alsof we allemaal precies weten wat de definitie van dementie is. DDefenitieEn dat is helaas lang niet altijd het geval, ook niet in de zorg. De (enige) goede medische definitie van dementie, gebaseerd op drie criteria,  geef ik dan, zie hiernaast.

Maar inmiddels speelt er een heel andere definitie van dementie door mijn hoofd. Een definitie die ook is geïnspireerd door de onderbouwde uitspraak van de bekende neurowetenschapper prof. Swaab “use it or lose it” (gebruik het of verlies het). En op andere nieuwe inzichten vanuit de neurologie, en dan doel ik op echte wetenschap en niet op de overgrote meerderheid binnen de zogenaamde wetenschap waar het alleen maar gaat over prestige en elkaar napraten en nadoen. Dat klinkt misschien erg negatief maar het geeft ook precies aan wat, ook in die pseudowetenschappelijke wereld, dementiegedrag is en waarop Swaab de plank heel erg raak slaat met “use it or lose it”. Het feit is dat er, dus ook in de wereld van de wetenschappen, hele grote groepen mensen zijn die hun gedrag laten sturen door onbewust en onnadenkend automatisme, zoals de hond van Pavlov zich gedroeg. Dat is aangeleerd gedrag, of eigenlijk is het voor de natuurlijke mens vooral afgeleerd gedrag. Op Youtube staat een heel goed filmpje van Robert Snel dat het maatschappelijk proces van het ‘conditioneren’ van mensen tot ‘normaal’ en (dus) onbewust, onnadenkend automatsch gedrag uitstekend weergeeft:

Mijn ingang is, zoals meestal, de preventie van dementie en het filmpje laat precies zien hoe de verhoging van het risico op dementiegedrag werkt en dit klopt ook neurologisch wetenschappelijk. Wanneer we ‘normaal’ aanleren ontstaat een vorm van zombie-gedrag dat feitelijk dementiegedrag is. Veel meer mensen dan de geschatte 250.000 mensen met dementie vertonen dit dementiegedrag: het onbewust, onnadenkend automatisch gedrag

JungMijn zeer gewaardeerde en bekende collega binnen het BreinCollectief Dr. Anneke van der Plaats verklaart het gedrag van mensen met dementie door de vaststelling ‘mensen met zware dementie kunnen niet meer (goed) denken‘. Als dat zo is dan verklaar ik dat het omgekeerde ook waar moet zijn: mensen die zich onbewust en gedachtenloos als ‘automaten’ gedragen denken niet meer (goed) en vertonen dementiegedrag. Dat deel van hun menselijke hersenen dat hen tot bewuste en zelfstandig denkende mensen maakt (zie mijn eerdere column Het Gezonde Brein volgens Darwin) gebruiken ze immers niet (meer), en daardoor verliezen ze op een gegeven moment zelfs het vermogen om bewust te denken, precies zoals prof. Swaab zegt, door atrofie. En zoals Jung het uitlegt wordt dat dan ‘hun lot’…

Ga voor uzelf eens in gedachten de kring van mensen na waarmee u te maken heeft en of u in die groep mensen herkent die als onnadenkende en onbewuste ‘automaten’ door het leven lijken te gaan. Vaak krijg ik van werkende mensen te horen dat vooral de mensen die op enige afstand van het werk zelf; van de praktijk op de ‘werkvloer’, staan zich vaak zo onnadenkend en onbewust automatisch (dement) gedragen. En dat zijn vaak de managers en bestuurders van organisaties, ook in de zorg. Maar ook directe collega’s worden vaak ervaren als ‘draaiend op hun automaat’…

PavlovIk beweer hier twee dingen: #1 te veel onbewust (onnadenkend) automatisch gedrag is zeer ongezond en verhoogd de kans op het ontwikkelen van dementie. En #2 jezelf (bijna) alleen maar onnadenkend, onbewust automatisch gedragen is op zichzelf een vorm van dementie. Dus zodra je merkt dat je aangestuurd wordt om, bijvoorbeeld als medewerker in de zorg, vooral onnadenkend ‘gewoon’ automatisch de regeltjes te volgen is dat feitelijk de instructie om je dement te gaan gedragen. Degene die dat van je vraagt gedraagt zich bijna zeker zelf dement zonder dat te begrijpen… En hier bedoel ik dus ‘dement’ gedefinieerd als ‘onnadenkend en onbewust automatisch gedrag‘.

Dit bericht is geplaatst in Algemeen, bestuur, Dementie, HRM, management, Zorg. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *